Πείραμα στο κενό
2005 Μητσάκου Μπαρμπαγιάννη Σταυρούλα _ Παπασπύρου Βασιλική


Επιβλέπουσα:  Τεντοκάλη Βάνα



Ιστορία - Δομές του Χώρου
Ο Ιππόδρομος είναι το μόνο κτίσμα του Γαλεριανού συγκροτήματος, του οποίου τα ευρήματα δεν είναι εμφανή και δεν αποτελούν ενιαίο αρχαιολογικό χώρο.

Το οικοδομικό τετράγωνο που μελετάμε είναι ανάμεσα από τις δύο εκκλησίες της περιοχής, της πλατείας Ιπποδρομίου. Το συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο δεν αποτελεί τον κανόνα δομής, αφού το υπολειμματικό κενό δεν εσωκλείεται από το πλήρες, αλλά στοές και σχισμές στον όγκο του πλήρους επιτρέπουν την ελεύθερη διάχυση εσωτερικού στο εξωτερικό. Αυτές οι αφαιρέσεις όγκων από το πλήρες, μπορούν να δώσουν μια άλλη διάσταση βάθους στο πλήρες. Αυτός ο άξονας λοιπόν, παίρνει μια επιπλέον βαρύτητα, που όμως σήμερα δεν αξιοποιείται λόγω εφήμερων ορίων, κάγκελων και αλλεπάλληλων αξονομετρικών διαφορών, που καθιστούν αδύνατη την προσπέλασή του. Ο έντονος χαρακτήρας αυτού του οικοδομικού τετραγώνου μπορεί να βοηθήσει στην εν δυνάμει εξέλιξή του.

Συστήματα Σχεδιασμού
Λαμβάνουμε το εσωτερικό κενό, τον ακάλυπτο, ως μια διπλή επιφάνεια, δύο επιφάνειες, λοιπόν η μία τοποθετημένη πάνω στην άλλη. Η πάνω είναι η εμφανής που
λαμβάνει ίχνη και στοιχεία από το σήμερα και η κάτω που κρύβει το εν δυνάμει, τα
ιστορικά στρώματα που δεν φαίνονται, αλλά που θα πρέπει να αποκαλυφτούν για να αλλάξουν τη σχέση με την ιστορία.

Τα στοιχεία που παραλαμβάνουμε από τον τόπο, είναι οι συγχρονικές χαράξεις της δομής του πλήρους. Είναι οι επιμήκεις και εγκάρσιες χαράξεις του εσωτερικού υπολειμματικού κενού, οι οποίες προκύπτουν από τις πολύπλευρες και πτυχωτές επιφάνειες των κτηρίων του οικοδομικού τετραγώνου. Είναι γραμμές που προσδιορίζουν το χώρο αυτό ως λαβύρινθο, δίνουν την αίσθηση πολυπλοκότητας και αδιαφορούν για την συνολική αίσθηση.

Οι εγκάρσιες κόβουν τις επιφάνειες μέχρι βαθειά, λόγω ιστορίας, ώστε να δημιουργήσουν εγκοπές, σχισμές σε αυτές και να τις απεγκλωβίσουν, κάνοντας έτσι μια πιο ελεύθερη κίνηση. Οι εγκάρσιες δίνουν σχισμές και άρα διάχυση και επικοινωνία του μέσα με το έξω, του εμφανούς και του αφανούς. Δίνουν το δικό τους ρυθμό ενεργοποίησης και ροικότητας.

Οι επιμήκεις χαράξεις είναι αυτές που θα τμήσουν τις επιφάνειες δημιουργώντας πολλαπλές γραμμές πτυχώσεων σε κάθε μια λωρίδα. Αυτές οι γραμμές δίνουν το ρυθμό των πτυχωτών επιφανειών. Έτσι θα αποκαλυφθεί η κάτω επιφάνεια και αυτή είναι που θα αποκαλύψει τα στρώματα του παλίμψηστου.

Ένα βασικό σύστημα στη λύση αποτελεί ο νοητός άξονας που ενώνει της δύο εκκλησίες. Είναι ένα γραμμικό στοιχείο που αποκόπτεται λόγω της δομής του χώρου σε τέσσερα τμήματα. Διεισδύει στις επιφάνειες και τις κόβει χωρίς όμως να αντιστρέφει την κίνησή τους. Αυτό το στοιχείο είναι που αφαιρεί την πάνω επιφάνεια κάθε φορά για να δημιουργήσει τα κενά και τα πλήρη στο σύστημα που προαναφέραμε.

Αυτός ο χώρος που δημιουργήθηκε, αυτή η δομή που αποκρυσταλλώθηκε λόγω ιστορίας στον συγκεκριμένο ιστορικό τόπο έρχεται να αλλάξει τις σχέσεις με τα όρια των κτηρίων, με το δρόμο και με την ιστορία. Αυτός ο χώρος ενοποιείται με τον δημόσιο χώρο γύρω του, θέλοντας έτσι να αποβάλλει τον όρο «υπολειμματικό».  Για τον ίδιο ακριβώς λόγω επιλέγεται και η χρήση του. Όντας πριν ένα υπολειμματικό κενό και έχοντας κάνει ανάγνωση των χρήσεων της περιοχής από το παρελθόν μέχρι σήμερα, επιλέγουμε την λειτουργία του τόπου αυτού ως μία ημι-υπαίθρια αγορά με πλανόδιους πωλητές.


Εκτός όμως από αυτήν την χρήση, ο χώρος μπορεί απλά να είναι ένα πέρασμα, μία αστική διαδρομή, από διαφορετικής ποιότητας χώρο, ένα «αστικό πάρκο», για να περνάει κάποιος ελεύθερες ώρες, ένα σημείο παρατήρησης κάποιων σημείων της ιστορίας της πόλης, ή απλά μία αγορά εφήμερη.