Πνευματική εμβύθιση και μεταμόρφωση αφαίρεση διαμέσου εξαλλοίωσης
2008 Τσιρώνη Μ


Το θέμα της διπλωματικής εργασίας είναι ο σχεδιασμός ενός χωρικού συμπλέγματος για διαλογισμό και ψυχική εμβύθιση. Η περιοχή μελέτης βρίσκεται στην Μάνη, στο ακρωτήριο Ταίναρο, το νοτιότερο σημείο της Ελλάδας και ολόκληρης της Ευρώπης. Η ιδιαιτερότητα της περιοχής έγκειται στο γεγονός ότι πρόκειται για έναν τόπο απομονωμένο, που διαντιδρά με το περιβάλλον του και συγχρόνως αναπτύσσεται με τρόπο ριζωματικό προς το έντονο ανάγλυφο, αναζητώντας την ροϊκότητα μέσα από την συνέχεια. Είναι το σημείο εκκίνησης μιας πορείας αναζήτησης, μιας στροφής προς το “έσω”, μια απόπειρα ενεργοποίησης του ατομικού υποσυνείδητου. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το ακρωτήριο Ταίναρο ως το οριακό σημείο μεταξύ αρχής και τέλους, καθορίζοντας το ακριβές σημείο ανέγερσης του τοπικού Νεκρομαντείου. Ήταν ένας τόπος ιερός, όπου, βάσει των αρχών της ιερής γεωγραφίας, η υψηλή ενέργεια του χώρου και οι δονήσεις ευνοούσαν την επικοινωνία με άλλες διαστάσεις. Το πρώτο σημείο έμπνευσης είναι το Νεκρομαντείο. Μέσω μιας λεπτομερούς ανάλυσης της περιοχής του Νεκρομαντείου, η δομή των σπηλαιωδών χώρων και των λαβυρινθωδών διαδρομών γίνεται αντιληπτή ως μία βασική χωρική διάρθρωση. Οι δαιδαλώδεις διαδρομές ενισχύουν την διαδικασία της αναζήτησης, καθώς οι συνθήκες περιορισμένου φωτισμού οξύνουν την διαισθητική αντίληψη. Το δεύτερο σημείο έμπνευσης είναι ο παραδοσιακός οικισμός της Βάθειας, όπου πραγματοποιείται διερεύνηση του υπάρχοντος δομημένου όγκου. Την διάκριση μεταξύ δομημένου πλήρους (τα κτίρια της Βάθειας) και δομημένου κενού (ο χώρος που περικλείει το δομημένο πλήρες) ακολουθεί η περαιτέρω ανάλυση των επιμέρους υποσυστημάτων αυτών. Εισχωρώντας στα ενδότερα, η ξερολιθιά της Βάθειας αναλύεται δομικά, ως συγκεκριμένη κατασκευαστική τεχνική ανοικοδόμησης με την χρήση της πέτρας ως πρώτη ύλη, μα χωρίς την παρεμβολή συνδετικού κονιάματος, δηλαδή με την χωροθέτηση πλήρους στο κενό. Διαμέσου της διαδοχικής αφαίρεσης του πλήρους της ξερολιθιάς προκύπτουν δύο νέα συστήματα: η αναπαράσταση του κενού και εκείνη του πλήρους (η οποία με την σειρά της αναλύεται σε δύο νέα υποσυστήματα, τα “πλήρη” και τα “εξαλλοιωμένα πλήρη”, αυτά που επιτρέπουν την διέλευση των δυνάμεων του κενού και αυτά που την διακόπτουν). Η αναπαράσταση του κενού (ως πλέγμα) τοποθετείται στο οικόπεδο, κατά την διεύθυνση του άξονα Βάθειας - Νεκρομαντείου. Έπειτα, επέρχεται η θραυσματοποίηση αυτού βασισμένη στις αναλογίες πλήρους – κενού του πύργου Γρηγορα(κά)κη, μία Φροϋδική αναπαράσταση της συνεχώς εναλλασόμενης πνευματικής κατάστασης του πεφωτισμένου ατόμου. Τα θραύσματα αναπαράστασης του κενού και τα ίχνη αναπαράστασης του πλήρους αποκτούν την οριστική τους θέση σε σχέση με την δομή του οικισμού της Βάθειας. Η νέα αναμορφωμένη δομή, ως αποτέλεσμα της συνεχούς διαντίδρασης κενού και πλήρους, αποκτά την μοναδικότητα του τόπου στον οποίο ενσωματώνεται μέσω μιας διαδικασίας στρέψης των ιχνών του πλήρους προς την κατεύθυνση του Νεκρομαντείου.